Economie

Hoe energieprijzen tot stand komen

De prijs die een gezin betaalt, volgt de markt met maanden vertraging.

1 min lezenBijgewerkt 23 september 2026

Van markt naar factuur

  1. Op de groothandelsmarkt wordt elektriciteit en gas verhandeld, per uur of per periode vooruit.
  2. Leveranciers kopen vooraf in, deels voor maanden of jaren later.
  3. Het contracttype bepaalt hoe snel een prijsdaling of stijging bij de klant aankomt.
  4. Nettarieven, heffingen en btw komen daar bovenop.

Waarom vertraging

ContractReactie op de markt
Vast, een jaarGeen, tot de vervaldag
Variabel per kwartaalMet enkele maanden vertraging
Variabel per maandSnel, met schommelingen
Dynamisch per uurDirect, met groot verschil per moment

Elektriciteit en gas hangen samen

Op momenten dat gascentrales de laatste benodigde stroom leveren, bepaalt de gasprijs de prijs van alle elektriciteit op dat uur. Daardoor beweegt de stroomprijs mee met gas, ook wanneer een groot deel uit wind, zon of kernenergie komt.

Wat een gezin kan doen

  • Verbruik verschuiven naar uren met lagere prijzen, bij een dynamisch of dag- en nachttarief.
  • Het voorschot realistisch zetten in plaats van te laag.
  • Contracten vergelijken op de totale jaarkost, niet op de prijs per kilowattuur alleen.

Berichtgeving lezen

Een bericht over dalende energieprijzen gaat doorgaans over de groothandelsmarkt. Dat is niet hetzelfde als de factuur: die volgt later en bevat posten die niet met de markt dalen.